Việt Nam - EU: Cú hích 560 triệu EUR và vận hội mới cho tăng trưởng xanh

Việt Nam - EU: Cú hích 560 triệu EUR và vận hội mới cho tăng trưởng xanh

Ngày 24/3 tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU - Việt Nam đã trở thành tâm điểm của giới quan sát kinh tế quốc tế. Sự kiện không chỉ đánh dấu cột mốc quan trọng sau khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mà còn cụ thể hóa bằng những con số ấn tượng: Một gói tài chính trị giá hơn 560 triệu EUR đã được công bố, hứa hẹn thay đổi diện mạo hạ tầng và năng lượng tại Việt Nam.

Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU-Việt Nam với chủ đề “Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu: Hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững” quy tụ khoảng 800 đại biểu là đại diện các cơ quan Chính phủ, tổ chức tài chính, doanh nghiệp hàng đầu từ Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU).

Sự kiện do Phái đoàn EU tại Việt Nam phối hợp với Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức, diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai bên vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn.

Diễn đàn có sự tham dự của các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, trong đó có Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc. Về phía châu Âu có sự tham dự của Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của Liên minh châu Âu (EU) Jozef Síkela, Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam Julien Guerrier, Đại sứ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu cùng đông đảo cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Chuyển dịch dòng vốn chất lượng cao: Từ cam kết đến hành động thực chất

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc khẳng định, việc nâng cấp quan hệ không đơn thuần là một danh xưng ngoại giao, mà là lời giải cho bài toán hợp tác thực chất, hiệu quả và có chiều sâu. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, EU hiện diện như một "mỏ neo" vững chắc, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh hội nhập.

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của sự thay đổi mô hình tăng trưởng. Thay vì dựa vào tài nguyên hay nhân công giá rẻ, định hướng thời gian tới sẽ tập trung vào chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và công nghệ cao. Đây chính là những lĩnh vực mà EU có thế mạnh tuyệt đối.

"Việc tiếp cận nguồn tài chính xanh và công nghệ tiên tiến từ EU là yếu tố then chốt để Việt Nam triển khai các mô hình tăng trưởng bền vững" - Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh.

Điểm đáng chú ý trong làn sóng đầu tư lần này là sự tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng cực lớn như:

Công nghiệp bán dẫn và điện tử: Đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hạ tầng hiện đại: Phát triển các trung tâm tài chính quốc tế và dịch vụ chất lượng cao.

Kinh tế biển xanh và Đô thị thông minh: Những động lực mới cho tương lai.

Việc EU công bố gói đầu tư hơn 560 triệu EUR thông qua Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway) cho thấy sự tin tưởng tuyệt đối vào môi trường đầu tư của Việt Nam. Với các hiệp định ký kết dưới sự chứng kiến của Cao ủy Jozef Síkela, Việt Nam đang dần trở thành "cứ điểm" đầu tư bền vững hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á.

Hạ tầng bền vững và năng lượng sạch: "Bàn đạp" cho du lịch và kinh tế số

Một trong những thông tin gây phấn khích nhất tại Diễn đàn là sự ra đời của Quỹ Phát triển Giao thông Bền vững trị giá 40 triệu EUR. Khoản ngân sách này sẽ tập trung chuẩn bị cho các dự án hạ tầng quy mô lớn như đường sắt, giao thông đô thị và đường thủy nội địa.

Dưới góc nhìn của ngành Du lịch, đây là một tín hiệu cực kỳ tích cực. Giao thông hiện đại chính là "mạch máu" để luân chuyển dòng khách quốc tế. Khi hệ thống đường sắt và giao thông đô thị được nâng cấp theo tiêu chuẩn châu Âu, khả năng kết nối giữa các điểm đến sẽ trở nên mượt mà hơn, giảm thiểu phát thải carbon - một tiêu chí mà du khách Âu Mỹ đặc biệt quan tâm khi lựa chọn điểm đến.

Bên cạnh đó, bài toán an ninh năng lượng cũng có lời giải mới:

Dự án thủy điện tích năng Bắc Ái: Nhận khoản vay 230 triệu EUR, đóng vai trò "pin dự trữ" khổng lồ cho hệ thống điện quốc gia, hỗ trợ đắc lực cho việc tích hợp năng lượng tái tạo.

Hỗ trợ khu vực tư nhân: Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) bắt tay với Techcombank trong gói tài trợ 200 triệu EUR. Nguồn vốn này nhắm thẳng vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đang muốn chuyển đổi sang năng lượng tiết kiệm và giao thông điện hóa.

Sự chuyển mình này không chỉ dừng lại ở những cỗ máy hay đường ray. Một khoản ngân sách 50 triệu EUR dành riêng cho đào tạo nghề, kỹ năng xanh và kỹ năng số cho thấy tầm nhìn dài hạn của EU. Chúng ta không chỉ nhập khẩu công nghệ, chúng ta đang chuẩn bị một thế hệ lao động mới đủ năng lực vận hành nền kinh tế số.

Sự góp mặt của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực y tế số, logistics và du lịch bền vững tại diễn đàn lần này đã minh chứng cho một xu hướng mới: Hợp tác công - tư (PPP) sẽ là động lực chính. Khi khu vực tư nhân được tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi và công nghệ từ châu Âu, các sản phẩm dịch vụ của Việt Nam sẽ nhanh chóng tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Việc cam kết hoàn thiện thể chế và cải thiện môi trường đầu tư minh bạch của Chính phủ Việt Nam chính là "tờ giấy bảo đảm" cao nhất để những con số triệu đô này sớm biến thành những công trình hiện hữu trên thực địa.

Sự kiện cũng ghi nhận hàng loạt biên bản ghi nhớ (MoU) quan trọng giữa các doanh nghiệp và địa phương. Có thể kể đến thỏa thuận giữa Airbus và Vietnam Airlines về nâng cấp đội bay A350; biên bản hợp tác giữa APM Terminals và Tập đoàn Hateco về phát triển cảng xanh; hay sự liên kết giữa Ericsson với các địa phương như Đà Nẵng, Bắc Ninh trong lĩnh vực y tế số và đổi mới sáng tạo. Những ký kết này cho thấy sự hợp tác Việt Nam - EU không chỉ dừng lại ở cấp Chính phủ mà đã lan tỏa mạnh mẽ xuống các địa phương và từng doanh nghiệp cụ thể.

Không chỉ dừng lại ở các cam kết, diễn đàn được kỳ vọng sẽ đóng vai trò cầu nối tháo gỡ rào cản, thúc đẩy hợp tác thực chất và hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam, tiếp cận các nguồn lực quốc tế.