MV 'Áo dài người Việt' của ca sĩ Đinh Hiền Anh kể chuyện quê hương bằng âm nhạc
Một tà áo dài có thể lưu giữ ký ức về quê nhà, cũng có thể khơi lên sự tò mò về một đất nước. Với “Áo dài người Việt”, Đinh Hiền Anh chọn kể câu chuyện ấy bằng tiếng hát, đặt trang phục truyền thống trong cuộc gặp gỡ giữa âm sắc Việt và ngôn ngữ giao hưởng.

Ca khúc do nhạc sĩ Đông Thiên Đức sáng tác, nhạc trưởng Đồng Quang Vinh đảm nhiệm hòa âm, phối khí; phần hình ảnh do đạo diễn Trần Xuân Chung thực hiện. Sản phẩm tiếp nối hành trình gắn bó với âm nhạc mang chất liệu dân gian của nữ ca sĩ, sau bộ đôi album “Dòng chảy miền thương nhớ” và “Lời ca đất nước”.

Điểm đáng chú ý trong cách kể của MV nằm ở lựa chọn bối cảnh. Ê kíp ghi hình tại khán phòng Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam với sự tham gia của Dàn nhạc Sức Sống Mới. Tà áo dài xuất hiện giữa những người nghệ sĩ, trong không gian dành cho âm nhạc và sự truyền dạy.
Lựa chọn ấy đưa câu chuyện gìn giữ văn hóa đến gần một công việc cụ thể: học tập, luyện tập và tiếp nối. Vẻ đẹp truyền thống được đặt giữa đời sống hôm nay, nơi những âm sắc quen thuộc vẫn đang được chăm chút qua từng thế hệ người làm nghề.

Theo đạo diễn Trần Xuân Chung, ca khúc có nhiều lớp ý nghĩa nên phần hình ảnh cần sự tinh tế để hỗ trợ và nâng tầm âm nhạc. Ê kíp chọn cách thể hiện tối giản, dành sự chú ý cho người hát, dàn nhạc và tà áo dài. Nhờ đó, người xem có khoảng lặng để theo dõi lời ca, thay vì bị cuốn đi bởi quá nhiều chi tiết thị giác.
Với Đinh Hiền Anh, áo dài là người bạn “tri kỷ”, gắn với nét đằm thắm và sự kiên cường của phụ nữ Việt Nam. Điều cô mong đợi khi phát hành tác phẩm là khán giả yêu mến, thuộc bài hát và cảm nhận thêm vẻ đẹp của trang phục truyền thống. Tình cảm riêng ấy trở thành điểm xuất phát cho một câu chuyện có khả năng chạm tới ký ức chung.

Phần âm nhạc được nhạc trưởng Đồng Quang Vinh gọi là “giao hưởng hóa dân tộc”. Sáo trúc, đàn bầu, đàn T’rưng, đàn tranh, đàn tỳ bà và đàn nguyệt cùng hiện diện bên violin, cello và bộ gỗ giao hưởng. Những nhạc cụ mang xuất xứ khác nhau được tổ chức trong một bản phối, cùng góp phần diễn tả câu chuyện về áo dài.
Để có được sự hòa hợp ấy, nhạc trưởng dành thời gian xử lý bản tổng phổ, tách các bè và điều chỉnh bản thảo. Đằng sau cảm giác liền mạch của tác phẩm là công việc đòi hỏi hiểu đặc tính từng nhạc cụ, để âm thanh truyền thống giữ được sắc thái khi bước vào một cấu trúc biểu diễn rộng hơn.

Đinh Hiền Anh đảm nhiệm vai trò kết nối các lớp âm thanh bằng lối hát dân gian trữ tình, chú trọng sự rõ lời và cách nhả chữ. Ca từ của Đông Thiên Đức đặt tà áo dài trong mối liên hệ với vẻ đẹp, sức chịu đựng và lòng bao dung của người phụ nữ. Chủ đề trang phục vì vậy có thêm chiều sâu từ câu chuyện con người.
Tại buổi công bố MV, NSND Thanh Hoa đánh giá cao cách Đinh Hiền Anh giữ được sự mềm mại của âm hưởng dân gian và hát rõ lời. Nhận xét này cho thấy một yêu cầu đáng chú ý khi làm mới chất liệu truyền thống: cách thể hiện cần giúp người nghe tiếp nhận được cả giai điệu lẫn điều tác giả muốn gửi gắm.

Ở góc nhìn du lịch, cách kết hợp áo dài và âm nhạc trong MV gợi ra một khả năng giới thiệu Việt Nam từ những chi tiết gần gũi. Cảm tình với một đất nước có thể bắt đầu bằng âm thanh của một nhạc cụ, dáng áo hay một câu chuyện về con người, trước khi trở thành mong muốn tìm hiểu nơi chốn đã nuôi dưỡng những giá trị ấy.
Từ hướng tiếp cận này, trải nghiệm áo dài có thể được kể sâu hơn trong các chương trình khám phá văn hóa. Một lần khoác áo sẽ có thêm ý nghĩa nếu người tham gia được nghe về cách mặc, chất liệu và hoàn cảnh sử dụng. Tương tự, một tiết mục âm nhạc sẽ gần với khách hơn khi có lời giới thiệu vừa đủ về nhạc cụ và câu chuyện phía sau giai điệu.

Đây là gợi mở từ tác phẩm, để việc thưởng thức dẫn tới sự tìm hiểu. Với du khách quốc tế, phụ đề và phần giới thiệu ngắn, chính xác về áo dài, nhạc cụ Việt sẽ giúp nội dung dễ tiếp cận hơn. Với người Việt, những cách kể mới có thể khơi lại sự quan tâm dành cho điều vốn quen thuộc trong đời sống.
Trong quá trình ghi hình, có lúc Đinh Hiền Anh nghẹn ngào khi hát cùng dàn nhạc, khiến ê kíp phải tạm dừng ít phút. Chi tiết hậu trường ấy phần nào cho thấy sự gắn bó của người hát với câu chuyện mình lựa chọn. Sau những tính toán về bản phối và hình ảnh, cảm xúc vẫn là điều giữ tác phẩm ở lại với người nghe.

“Áo dài người Việt” gửi lời giới thiệu về quê hương qua một hình ảnh thân thuộc và những âm sắc được gìn giữ bằng lao động nghệ thuật. Từ khán phòng, câu chuyện ấy có thể theo người xem đi xa hơn: đến sự tò mò về một tiếng đàn, mong muốn hiểu một dáng áo, rồi tìm gặp những vẻ đẹp ấy trong đời sống Việt Nam.
