Du lịch Thái Nguyên ngày càng thu hút khách quốc tế
Những năm gần đây, trên hành trình khám phá miền Bắc Việt Nam, Thái Nguyên không còn chỉ được nhắc đến như “thủ phủ trà” với hương chè Tân Cương nổi tiếng. Vùng đất trung du này đang dần hiện lên trong mắt du khách quốc tế như một điểm đến đa trải nghiệm, nơi thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và đời sống bản địa gặp nhau trong những hành trình chậm rãi, chân thực và giàu cảm xúc.
Ở Thái Nguyên, du khách nước ngoài có thể bắt đầu buổi sáng bằng chén trà thơm giữa đồi chè xanh mướt, buổi trưa dùng bữa trong một nếp nhà sàn của đồng bào Tày, chiều xuống thả thuyền trên mặt hồ Ba Bể trong xanh và tối về lắng nghe tiếng đàn tính, điệu hát Then bên bếp lửa cộng đồng. Chính sự gần gũi, mộc mạc nhưng có chiều sâu văn hóa ấy đang tạo nên sức hút riêng cho du lịch Thái Nguyên.
Văn hóa bản địa trở thành “ngôn ngữ” của du lịch quốc tế
Trong số những điểm đến được khách quốc tế yêu thích, Bản làng Thái Hải, xã Tân Cương, là một mô hình tiêu biểu. Đây là một trong số ít sản phẩm du lịch cộng đồng của cả nước được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia với sản phẩm “Du lịch văn hóa Tày Bản làng Thái Hải”. Trước đó, Thái Hải cũng được Tổ chức Du lịch thế giới vinh danh trong danh sách “Làng du lịch tốt nhất thế giới” năm 2022, trở thành một điểm sáng của du lịch cộng đồng Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Điều làm nên sức hấp dẫn của Thái Hải không nằm ở những công trình hoành tráng, mà ở cách cộng đồng bản địa gìn giữ văn hóa như một phần tự nhiên của đời sống. Kiến trúc nhà sàn, trang phục truyền thống, ẩm thực, ngôn ngữ, làn điệu dân ca, nghi lễ cộng đồng… không được “trưng bày” như hiện vật, mà được sống, được thực hành và được chia sẻ với du khách mỗi ngày.
Đến Thái Hải, du khách không chỉ tham quan mà còn được bước vào nhịp sống của một bản làng. Họ có thể cùng người dân chuẩn bị bữa cơm, tìm hiểu nghề truyền thống, thưởng thức hát Then, đàn tính, tham gia sinh hoạt cộng đồng hoặc đơn giản là ngồi bên hiên nhà sàn để cảm nhận sự yên bình của một không gian văn hóa còn được gìn giữ bền bỉ.
Chị Lê Thị Nga, Phó Trưởng Bản làng Thái Hải, chia sẻ: “Lấy văn hóa dân tộc làm hồn cốt cho phát triển du lịch, những năm qua, bản làng luôn thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là khách quốc tế. Chúng tôi nỗ lực gìn giữ các giá trị truyền thống để Thái Hải trở thành điểm đến ấn tượng, góp phần quảng bá hình ảnh con người và văn hóa Thái Nguyên”.
Từ câu chuyện của Thái Hải có thể thấy, với khách quốc tế, giá trị hấp dẫn nhất của một điểm đến không chỉ là cảnh đẹp, mà còn là khả năng mang đến trải nghiệm chân thực. Khi văn hóa không bị tách khỏi đời sống cộng đồng, mỗi chuyến đi trở thành một cuộc gặp gỡ, nơi du khách hiểu hơn về con người, phong tục và bản sắc địa phương.
Từ hương trà Tân Cương đến vẻ đẹp nguyên sơ của Ba Bể
Bên cạnh du lịch cộng đồng, văn hóa trà tiếp tục là một “đại sứ mềm” của du lịch Thái Nguyên. Tại vùng chè Tân Cương, nhiều du khách quốc tế lựa chọn tham quan các cơ sở sản xuất chè, tìm hiểu quy trình trồng, hái, sao, ướp và thưởng trà. Trong không gian xanh của những đồi chè, câu chuyện về cây chè không chỉ dừng lại ở một sản phẩm nông nghiệp, mà mở ra chiều sâu văn hóa ứng xử, lối sống và bản sắc của người Thái Nguyên.
Cơ sở sản xuất chè Hảo Đạt, xã Tân Cương, là một trong những điểm đến thường xuyên đón khách trong và ngoài nước. Du khách quốc tế đến đây không chỉ mua trà làm quà, mà còn muốn hiểu vì sao chén trà nhỏ lại có thể chứa đựng cả câu chuyện về đất, nước, khí hậu, bàn tay lao động và nghệ thuật thưởng thức của người Việt.
Nếu Tân Cương mang đến trải nghiệm về hương vị và văn hóa trà, thì hồ Ba Bể mở ra một không gian sinh thái rộng lớn, nguyên sơ và giàu sức gợi. Trong không gian phát triển du lịch mới của Thái Nguyên, Ba Bể được xem là một trong những điểm nhấn quan trọng đối với nhóm du khách yêu thiên nhiên, thích khám phá, nghỉ dưỡng xanh và trải nghiệm văn hóa bản địa.
Với mặt nước trong xanh, những dãy núi đá vôi, hang động, bản làng ven hồ và hệ sinh thái đa dạng, Ba Bể có lợi thế lớn để phát triển các dòng sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và du lịch nghỉ dưỡng gắn với thiên nhiên. Nhiều cơ sở lưu trú theo mô hình homestay đã phát triển dịch vụ trọn gói như đưa đón bằng thuyền, thưởng thức ẩm thực địa phương, giao lưu văn nghệ, đốt lửa trại, qua đó giúp du khách có thêm thời gian lưu trú và trải nghiệm sâu hơn.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Khu du lịch hồ Ba Bể đón trên 31.500 lượt khách, trong đó có hơn 3.500 lượt khách quốc tế. Con số này cho thấy sức hấp dẫn ổn định của Ba Bể đối với thị trường khách nước ngoài, nhất là nhóm khách tìm kiếm các điểm đến thiên nhiên còn giữ được vẻ yên bình.
Anh William, du khách đến từ Vương quốc Anh, chia sẻ sau chuyến đi hồ Ba Bể vào cuối tháng 5: “Tôi đã du lịch ở Việt Nam khoảng một tháng và có dịp đến hồ Ba Bể. Nơi đây thực sự rất đẹp, vẫn giữ được nét hoang sơ và yên bình. Tôi có những trải nghiệm tuyệt vời với thiên nhiên và con người địa phương”.
Những cảm nhận như vậy cho thấy Thái Nguyên đang sở hữu lợi thế phù hợp với xu hướng du lịch quốc tế hiện nay: du khách không chỉ tìm kiếm điểm đến nổi tiếng, mà ngày càng quan tâm đến sự nguyên bản, tính bền vững và những trải nghiệm có chiều sâu văn hóa.
Không gian điểm đến mở rộng, sản phẩm ngày càng đa dạng
Không chỉ có Thái Hải, Tân Cương hay Ba Bể, Thái Nguyên còn sở hữu nhiều điểm đến có khả năng thu hút khách quốc tế như hồ Núi Cốc, hồ Ghềnh Chè, Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, hệ thống hang động tự nhiên, các bản làng du lịch cộng đồng và những vùng sinh thái giàu tiềm năng.
Với khách quốc tế yêu thích lịch sử, ATK Định Hóa là điểm đến đặc biệt, nơi lưu giữ nhiều dấu ấn quan trọng của cách mạng Việt Nam. Với khách yêu thiên nhiên, các hồ, thác, hang động, đồi chè và bản làng vùng cao tạo thành chuỗi trải nghiệm phong phú. Với khách quan tâm văn hóa, Thái Nguyên có kho tàng di sản của nhiều dân tộc cùng sinh sống, từ Tày, Nùng, Dao, Sán Chay đến Kinh, tạo nên bản sắc đa dạng và hấp dẫn.
Chính sự kết hợp giữa tài nguyên tự nhiên, văn hóa và lịch sử đang giúp Thái Nguyên có điều kiện hình thành các sản phẩm du lịch đa lớp. Du khách có thể lựa chọn hành trình một ngày về Tân Cương uống trà, hai ngày trải nghiệm Thái Hải - hồ Núi Cốc, hoặc các tuyến dài ngày kết nối Ba Bể, ATK Định Hóa, du lịch cộng đồng và sinh thái Đông Bắc.
Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, từ cuối năm 2022, thị trường khách quốc tế đến địa phương bắt đầu phục hồi mạnh mẽ sau ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Năm 2025, toàn tỉnh đón trên 7,3 triệu lượt khách du lịch, trong đó có khoảng 292 nghìn lượt khách quốc tế. Riêng gần 6 tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách du lịch đến Thái Nguyên ước đạt hơn 5,25 triệu lượt, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 178,5 nghìn lượt.
Các số liệu tăng trưởng cho thấy du lịch Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn mới, không chỉ tăng về lượng khách mà còn có cơ hội nâng cao chất lượng thị trường. Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến tỉnh ước tăng 35,7% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn nếu địa phương tiếp tục đầu tư bài bản vào sản phẩm, hạ tầng, truyền thông và chất lượng dịch vụ.
Ông Nguyễn Tùng Lâm, Trưởng Phòng Quản lý Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho biết, lượng khách quốc tế đến Thái Nguyên đang tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế du lịch của địa phương. Vì vậy, phát triển thị trường khách quốc tế được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới.
Hướng tới mục tiêu 1 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030
Thực hiện Đề án số 17 của Tỉnh ủy về phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030, địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 đón ít nhất 1 triệu lượt khách quốc tế. Đây là mục tiêu nhiều thách thức nhưng có cơ sở, nhất là khi Thái Nguyên đang sở hữu không gian tài nguyên đa dạng, vị trí kết nối thuận lợi với Hà Nội và vùng Đông Bắc, cùng hệ thống sản phẩm có khả năng đáp ứng xu hướng du lịch xanh, du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng và du lịch MICE.
Các thị trường trọng điểm được xác định gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, các nước châu Âu, ASEAN; đồng thời mở rộng sang Ấn Độ, Úc, Mỹ và Canada. Đây đều là những thị trường có nhu cầu lớn đối với các sản phẩm du lịch trải nghiệm, khám phá văn hóa, thiên nhiên và đời sống bản địa.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thái Nguyên đang tập trung đầu tư hạ tầng du lịch, tăng cường kết nối giao thông liên vùng, phát triển các sản phẩm đặc trưng, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Cùng với đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hỗ trợ cộng đồng làm du lịch, tăng cường liên kết giữa các khu, điểm du lịch và doanh nghiệp lữ hành nhằm hình thành chuỗi sản phẩm đồng bộ.
Trong bối cảnh du khách quốc tế ngày càng đề cao những hành trình xanh, bền vững và giàu trải nghiệm văn hóa, Thái Nguyên có cơ hội định vị mình không phải bằng sự ồn ào, mà bằng chiều sâu bản sắc. Đó là hương trà Tân Cương trong sương sớm, là nếp nhà sàn Thái Hải ấm lửa, là mặt hồ Ba Bể xanh thẳm giữa núi rừng, là những câu chuyện lịch sử ở ATK Định Hóa và nụ cười mộc mạc của người dân bản địa.
Từ một điểm đến giàu tiềm năng, Thái Nguyên đang từng bước chuyển mình thành điểm đến có thương hiệu. Khi thiên nhiên được gìn giữ, văn hóa được trao truyền và cộng đồng trở thành chủ thể của du lịch, mỗi hành trình đến Thái Nguyên không chỉ là một chuyến tham quan, mà là một trải nghiệm đáng nhớ về vùng đất và con người Việt Nam.