Dùng kháng sinh khi đi du lịch và 3 thói quen cần tránh

Tự mua kháng sinh khi ho sốt

Trong cuốn Hiểu và dùng thuốc đúng (NXB Trẻ), PGS.TS Nguyễn Hữu Đức giải thích kháng sinh có thể tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn. Thuốc được dùng để điều trị một số bệnh nhiễm khuẩn.

Ho, sốt và đau họng có thể xuất hiện trong nhiều bệnh. Cảm lạnh, cúm và phần lớn trường hợp viêm phế quản cấp do virus gây ra. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) lưu ý, ngay cả một số trường hợp viêm xoang hoặc viêm tai giữa do vi khuẩn cũng có thể tự cải thiện. Quyết định kê kháng sinh vì thế cần dựa trên thăm khám và diễn biến bệnh.

Nếu nghi trẻ bị nhiễm khuẩn khi đi xa, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế. Thông tin về thời điểm trẻ bắt đầu sốt, các triệu chứng đi kèm và những thuốc trẻ đã dùng sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng của trẻ.

Tự ngừng thuốc hoặc kéo dài liệu trình

Đang dùng thuốc theo đơn, du khách có thể thấy khỏe hơn khi liệu trình vẫn còn vài ngày. Cũng có người muốn uống thêm vì cơn ho chưa dứt. Thời gian dùng kháng sinh phụ thuộc vào bệnh, loại thuốc và đáp ứng điều trị. Người bệnh cần uống đúng liều và trong thời gian bác sĩ chỉ định. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, hãy liên hệ người kê đơn để được hướng dẫn trước khi đổi cách dùng.

Kháng sinh có thể gây buồn nôn, tiêu chảy hoặc phát ban. Nếu bị khó thở hoặc sưng môi, lưỡi hay họng sau khi uống thuốc, du khách cần được cấp cứu ngay vì đây có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng nặng.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lạm dụng và dùng kháng sinh sai cách làm tăng nguy cơ kháng thuốc. Khi vi khuẩn trở nên đề kháng, các ca nhiễm khuẩn do chúng gây ra có thể khó điều trị hơn.

Dùng lại thuốc thừa hoặc chia sẻ kháng sinh

Hai người trong cùng đoàn có thể cùng đau họng hay tiêu chảy vì những nguyên nhân khác nhau. Tiền sử dị ứng, bệnh nền và thuốc đang dùng của mỗi người cũng ảnh hưởng đến lựa chọn điều trị. Uống lại kháng sinh còn thừa từ đợt ốm trước hoặc dùng thuốc của bạn đồng hành có thể gây tác dụng phụ và làm chậm việc điều trị đúng bệnh.

Người cần tiếp tục dùng kháng sinh khi đi du lịch nên mang đủ thuốc cho những ngày đi xa, giữ thuốc trong bao bì có nhãn và lưu bản chụp đơn. Nếu cần đi khám ở điểm đến, hãy cho bác sĩ biết tên thuốc, liều đang dùng và tiền sử dị ứng.

Bị tiêu chảy khi đi du lịch nên làm gì

Cẩm nang CDC Yellow Book khuyến cáo bù nước cho người bị tiêu chảy nhẹ khi đi du lịch. Trường hợp này thường có thể theo dõi mà không cần dùng kháng sinh. Nếu dùng dung dịch bù nước và điện giải, hãy pha với nước an toàn theo đúng hướng dẫn trên gói.

Cần đi khám ngay nếu tiêu chảy kèm sốt cao, đau bụng dữ dội, đi ngoài ra máu, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, chóng mặt. Trẻ nhỏ và người cao tuổi cần được theo dõi sát khi bị tiêu chảy. Nếu triệu chứng xuất hiện sau khi trở về, hãy cho bác sĩ biết nơi đã đến và thời điểm bắt đầu bị bệnh.

Trước chuyến đi đến nơi khó tiếp cận cơ sở y tế, du khách có thể trao đổi với bác sĩ về túi thuốc mang theo, nhất là khi có bệnh nền. CDC chỉ cân nhắc kháng sinh để phòng tiêu chảy cho một số ít du khách có nguy cơ biến chứng cao. Nếu bác sĩ kê thuốc mang theo để dùng trong một tình huống cụ thể, hãy hỏi rõ khi nào cần uống và dấu hiệu nào cần đi khám.

Tại điểm đến, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, dùng nước uống an toàn và chọn thức ăn vừa nấu chín giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa.