Tuyệt chiêu thầu đâu trúng đó của bộ ba Công ty Mopha - TCT - Toàn Cầu…

Ái Vân

Sự móc ngoặc, kết hợp hoàn hảo, linh hoạt giữa ba nhà thầu gồm Công ty CP Mopha - Công ty CP Uy tín Toàn Cầu - Công ty CP Tư vấn công nghệ và Thiết bị TCT chính là những tuyệt chiêu giúp các nhà thầu này ‘thầu đâu trúng đó’.

Điểm lại các tuyệt chiêu của bộ ba công ty này đã và đang áp dụng để thắng thầu liên tiếp tại nhiều tỉnh thành trong những năm gần đây theo phân tích, dẫn chứng và đánh giá của các chuyên gia, phóng viên trong các bài viết trên Tạp chí Điện và Đời sống, Kinh doan và Biên mậu, thông tin mời thầu của các địa phương và các MXH...

tuyet-chieu-thau-dau-trung-do-cua-bo-ba-cong-ty-mopha-tct-toan-cau-du-lich-vn-dulichvn-1627636293.jpg
Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Bộ ba linh hoạt lúc là "liên danh" khi "đối thủ"…

Dù với vai trò là "liên danh" hay "đối thủ" thì 3 công ty này đều có liên kết chặt chẽ với nhau để luôn đem lại những chiến công "thầu đâu trúng đó". Trong bài Bộ ba Cty Mopha - TCT - Toàn Cầu thầu đâu trúng đấy?!!! đăng ngày 25/7/2021 của Tạp chí Điện và Đời sống, việc bộ ba Công ty Cổ phần Mopha - Công ty CP Uy tín Toàn Cầu - Công ty CP Tư vấn công nghệ và Thiết bị TCT thực hiện “liên danh liên kết” để tham gia nhiều gói thầu chính là sự kết hợp hoàn hảo để Công ty Cổ phần Mopha trúng nhiều gói thầu với trị giá hàng trăm tỉ đồng trong mấy năm gần đây?!!!

Cụ thể, tạp chí này thông tin, từ năm 2015 đến nay Công ty Cổ phần Mopha (Cty Mopha) đã tham gia và trúng hàng trăm gói thầu về mua sắm trang thiết bị, hàng hóa, trong đó có nhiều gói thầu về trang thiết bị giáo dục. Mặc dù, tất cả các trang thiết bị trong các gói thầu mà Cty Mopha trúng thầu đều có giá cao hơn so với giá thị trường rất nhiều lần.

bo-ba-cong-ty-thau-dau-trung-do-dulichvn-a1-1627636240.jpg

Đặc biệt, theo nhóm tác giải bài viết còn nêu, ‘dư luận đang đặt dấu hỏi khi Cty Mopha đang có mối quan hệ “mập mờ” với 2 nhà thầu là Công ty Cổ phần Uy tín Toàn Cầu (Cty Toàn Cầu) và Công ty Cổ phần Tư vấn Công nghệ & Thiết bị TCT (Cty TCT) trong nhiều gói thầu, khi thì nhà thầu này “bắt tay” liên danh, liên kết để cùng tham gia một gói thầu, khi lại độc lập để làm “đối thủ” cạnh tranh của nhau. Phải chăng sự liên kết chặt chẽ giữa các nhà thầu này lại giúp Cty Mopha luôn trúng thầu.???

Bài viết trên kinh doanh và biên mậu đăng ngày 24/7/2021 thông tin, ‘ngày 16/4/2021, Sở GD&ĐT tỉnh Vĩnh Phúc công bố thông tin mời thầu Gói thầu Mua sắm, lắp đặt phòng bộ môn Tin cho các trường Tiểu học trong tỉnh (Gói thầu tin học Tiểu học) thuộc Dự án trên. Dự toán Gói thầu này là hơn 52 tỷ đồng. Hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi trong nước’.

Theo các thông tin mời thầu, nhà thầu tham dự phải có doanh thu bình quân hàng năm tối thiểu là trên 79 tỷ đồng trong vòng 3 năm gần đây. Theo đó, nhà thầu cần phải kê khai số liệu tài chính theo báo cáo tài chính từ năm 2018 đến năm 2020 để cung cấp thông tin chứng minh tình hình tài chính lành mạnh của nhà thầu.

Ngày 10/5/2021, Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc mở thầu thì có 2 nhà thầu tham dự gồm: Cty Mopha (địa chỉ: Tầng 7 Số 163 phố Bà Triệu, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) và Cty TCT (địa chỉ: Số 17 ngõ 97 ngách 24/1 Văn Cao, phường Liễu Giai, quận Ba Đình, Hà Nội).

Đáng bàn, ở gói thầu này, Công ty Mopha là đối thủ của Công ty TCT. Nhưng, thời gian ngắn trước đó, 2 nhà thầu trên lại liên danh với nhau để thắng một số gói thầu lớn khác. Điển hình, tháng 12/2020, Công ty Mopha liên danh với Công ty TCT tham gia gói thầu Cung cấp trang thiết bị phục vụ nghiên cứu môi trường và biến đổi khí hậu do Viện Nghiên cứu Hạt nhân mời thầu và trúng gói thầu này.

Gần đây nhất, Công ty Mopha cũng vừa liên danh với Công TCT để tham dự gói thầu số 1: Mua sắm thiết bị thuộc đề án đầu tư mua sắm đồ dùng dạy học tiên tiến cho các đơn vị trường học năm 2020 trên địa bàn tỉnh Bình Phước do Tổ mua sắm tài sản theo phương thức tập trung trên địa bàn tỉnh Bình Phước làm chủ đầu tư, số tiền 58.430.866.000 đồng.

Một gói thầu khác mà hai nhà thầu này cùng liên danh để trúng thầu là gói thầu "Cung cấp trang thiết bị phục vụ nghiên cứu môi trường và biến đổi khí hậu" do Viện Nghiên cứu Hạt nhân làm chủ đầu tư. Ở gói thầu này, Công ty Mopha và Công ty TCT đã "song kiếm hợp bích" để vượt qua liên danh là Công ty Cổ phần BVA và Công ty Cổ phần Vật tư và thiết bị khoa học kỹ thuật ACETECH để trúng thầu.

Ngoài sự kết hợp khi "liên danh", khi là "đối thủ" với Công ty TCT, nhà thầu Mopha cũng "song kiếm hợp bích" với Công ty CP Uy tín Toàn Cầu (Công ty Toàn Cầu, địa chỉ số 44, ngõ 121 phố Thái Hà, phường Trung Liệt, Đống Đa, Hà Nội) để tham gia dự thầu ở nhiều gói thầu có giá trị khác.

Thông báo Kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu "Cung cấp thiết bị cho trạm vùng Miền Bắc" do Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân làm bên mời thầu, liên danh Công ty TCT và Công ty Toàn Cầu trúng thầu giá hơn 55 tỷ đồng.

Đơn cử như gói thầu "Mua sắm thiết bị dạy học ngoại ngữ của các trường tiểu học, trung học cơ sở" do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang làm Bên mời thầu, Công ty Mopha đã trúng thầu với giá 29.765.182.000 đồng.

Trong khi đó, Công ty Toàn Cầu lại trượt thầu vì không vượt qua được bước đánh giá về kỹ thuật. Và mặc dù là "đối thủ" của nhau ở gói thầu này, nhưng tại gói thầu "Mua sắm các trạm quan trắc môi trường không khí tự động, cố định, liên tục" do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương làm bên mời thầu, hai nhà thầu này lại cùng liên danh để trúng thầu với giá 56.200.000.000 đồng.

Ngoài sự kết hợp "hoàn hảo" giữa Công ty Mopha với Công ty TCT; giữa Công ty Mopha với Công ty Toàn Cầu thì sự còn sự kết hợp khác giữa Công ty Toàn Cầu và Công ty TCT cũng khiến dư luận đặt các dấu hỏi, liệu rằng, đây có phải là bộ ba trong đấu thầu hay không?

Cụ thể, năm 2017, cả Công ty Toàn Cầu và Công ty TCT đều là "đối thủ" của nhau khi tham gia gói thầu "Cung cấp, lắp đặt và chuyển giao công nghệ xử lý chất thải rắn" thuộc Dự án: Xây dựng hệ thống xử lý chất thải y tế Bệnh viện Giao thông vận tải Hải Phòng do Cục Y tế Giao thông vận tải làm bên mời thầu.

Gói thầu Cung cấp thiết bị cho trạm vùng Miền Bắc do Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân mời thầu

Ở gói thầu này, cả hai nhà thầu đều bị trượt vì không vượt qua được bước đánh giá về kỹ thuật. Nhưng điều ngạc nhiên là tại dự án này, Công ty Mopha là đơn vị lập Báo cáo kinh tế kỹ thuật. Tuy cùng là “đối thủ” nhưng theo văn bản số 215 /VKHKTHN-KHHTQT ngày 15 tháng 5 năm 2019, do Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân mời thầu và đã lựa chọn Cty Toàn Cầu và Cty TCT là đơn vị trúng thầu gói thầu: “Cung cấp thiết bị cho trạm vùng Miền Bắc” với giá trúng thầu hơn 55 tỷ đồng.

Như vậy, dư luận đang đặt ra nhiều hoài nghi khi bộ ba Cty Mopha - TCT - Toàn Cầu thường xuyên, dễ dàng “ẵm trọn” những gói thầu tiền tỷ béo bở đến vây? Việc bên mời thầu thực hiện công tác tổ chức, tư vấn, đánh giá các gói thầu diễn ra như thế nào? Tại sao có sự trùng hợp đến kỳ lạ khi tất cả gói thầu đều được đấu thầu rộng rãi nhưng kết quả cũng chỉ là một trong ba Cty Mopha - TCT - Toàn Cầu trúng thầu?

Về vấn đề quản lý đầu tư, sử dụng ngân sách nhà nước đặt ra dấu hỏi có hay không nhà thầu với chủ đầu tư có mối quan hệ nên được “xi nhan” từ đơn vị mời thầu? Có hay không sự “móc nối” giữa bên mời thầu và các nhà thầu để cài cắm, sắp xếp từ trước để đạt được sự hoàn hảo đến vậy?

Hiện tượng "quân xanh, quân đỏ" khi tham gia đấu thầu

Hiện tượng “quân xanh, quân đỏ” đang là tác nhân làm hư hại, méo mó công tác đấu thầu, gây ra nhiều cuộc thầu “nội bộ” thiếu tính cạnh tranh. Những hành vi này diễn ra vô cùng tinh vi, biểu hiện là hai hay nhiều nhà thầu luôn đi kèm với nhau, bám sát nhau trong nhiều gói thầu, lúc thắng, lúc thua nhưng luôn có chủ đích và luôn nằm trong kế hoạch để “thầu đâu trúng đấy”.

Quân xanh là quân giả, làm nhiệm vụ lót đường. Nhà thầu quân xanh là nhà thầu "tham gia để trượt". Quân đỏ là là nhà thầu được sắp xếp để trúng thầu. Ví dụ: các nhà thầu quân xanh bỏ giá cao cho trượt thầu, để nhà thầu quân đỏ trúng thầu.

Tình trạng nhà thầu bị loại bởi Hồ sơ dự thầu (HSDT) không đủ tư cách hợp lệ cũng chẳng còn là xa lạ gì, số lượng nhà thầu dự thầu “cho vui” hay “dự cho đủ" điều kiện mở thầu cũng ngày càng nhiều. Lý do mà nhiều nhà thầu bị loại thường nằm ở những điều kiện sơ đẳng, tối thiểu nhất như HSDT không hợp lệ hoặc không có bảo lãnh dự thầu, hồ sơ không niêm phong, đơn dự thầu cũng không hợp lệ…

Nhưng, nhà thầu không phải là người nông dân, lại càng không phải là anh học trò. Việc bị loại bởi lý do HSDT không đáp ứng về tư cách hợp lệ thì liệu có phải nhà thầu hoàn toàn ngây ngô đến mức “vô can” chăng? Bởi không một nhà thầu đàng hoàng nào đi dự thầu lại để bị loại vì những lý do “lông gà vỏ tỏi” này cả.

Vậy thì chỉ có chuyện nhà thầu này tham dự với mục đích làm quân xanh cho nhà thầu khác, đôi khi còn có sự tiếp tay của bên mời thầu để “dựng nên một vở kịch” trong đấu thầu. Như vậy, đối với những gói thầu này, tính minh bạch và hiệu quả cũng như sự cạnh tranh lành mạnh là không tồn tại và hậu quả của nó lại ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà thầu sạch. Và chắc chắn giá trúng thầu sẽ cực kỳ cao và gần sát với giá gói thầu được phê duyệt.

Tính đến hết năm 2017, những thông tin về các nhà thầu vi phạm đã bị “bêu tên” trên trang Mua Sắm Công và được công khai rộng rãi. Tuy vậy kể từ 01/01/2018 đến nay, danh sách này vẫn chưa được cập nhật. Chính vì thế, “quân xanh” trong đấu thầu vẫn còn “đất sống”, thậm chí “sống” tốt bởi vẫn còn tình trạng nhà thầu cấu kết với nhau hoặc nhiều chủ đầu tư móc nối với nhà thầu hay nhắm mắt làm ngơ khiến “mảnh đất” thiếu cạnh tranh, thiếu minh bạch trong đấu thầu ngày càng màu mỡ.

Theo các chuyên gia, một số gợi ý sau có thể giúp đơn vị dự thầu cũng như nhà thầu “đọc vị” được có hiện tượng “quân xanh, quân đỏ” hay không:

- Phân tích quan hệ giữa nhà thầu với các bên mời thầu bằng cách: Xem nhà thầu tham gia những gói thầu nào?

- Xem nhà thầu hay quan hệ với các bên nào? Phân tích quan hệ giữa bên mời thầu với các nhà thầu.

- "Soi" quan hệ giữa các nhà thầu với nhau.

Mọi người nghĩ sao về vấn đề này? Có giải pháp nào hữu hiệu ngăn chặn "quân xanh, quân đỏ" trong đấu thầu không?

Tạp chí Điện và Đời sống cho rằng, để hạn chế các công ty móc nối với nhau, để tránh được “quân xanh - quân đỏ” trong đấu thầu, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa từ phía cơ quan chức năng, cần sự công tâm minh bạch từ khâu đấu thầu đến khâu lựa chọn nhà thầu, nhất là các gói thầu trang thiết bị có sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Các gói thầu cần được thanh kiểm tra để bảo đảm tính công khai minh bạch, tránh thất thoát ngân sách nhà nước.